Uluslararası anlaşmalar ve seyahat özgürlüklerine bağlı olarak dünya da yeni bir turizm çeşidi ortaya çıktı “sağlık turizmi”. Farklı yerlerde farklı isimlerle bilinen sağlık turizmine, medikal turizm, tıp turizmi de denmekte. Sağlık turizminin yaygınlaşması birçok faktöre bağlı olarak gerçekleşti.

Her sağlık merkezi destinasyonu olan ülke için bu çekici unsur farklıdır. Örneğin Amerika kıtasında A.B.D. normal fiyatın 9-10 katına kadar yüksek ücretlerle sağlık hizmeti vererek vatandaşlarının sağlık hizmeti için yurt dışına gitmesine sebep olmakta. Bir ameliyat dünya da 10 bin USD ise ABD’de fiyatı 100 bin USD olarak belirlenmiş. Üstelik A.B.D. halkın büyük çoğu sosyal güvence alamadıkları için bu ücretleri cebinden ödemek zorunda kalıyor. Haliyle vatandaşlar bu paraların onda biriyle hem yurt dışında tatil yapıyor hem tedavi oluyor. A.B.D için en yakın sağlık merkezi kaynağı Kanada ve Orta Amerika’dır.

Avrupa’da da bekleme süreleri ve çeşitli nedenlerle halkın çoğunluğu Hollanda’yı tedavi amaçlı ziyaret ediyor. Avrupa’da yaşayan Türkler ise Türkiye’de tedavi olmayı tercih etmekte. Türkiye; çoğunlukla Ortadoğu ve Afrika’dan ziyaretçi alıyor. Bunun yanında Rusya, Avrupa’dan gelen çok sayıda emekli grubu ziyaretçi olmakta.

Dünya sağlık turizmi sektör olarak o kadar gelişti ki bu pazarın 2026’ dünya çapında değerinin 179,6 milyar dolar olması bekleniyor. Türkiye’nin ise 10. Kalkınma planı için hedeflediği sağlık turizmi geliri 5.6 milyar dolardır.2019 yılında dünya çapında sağlık turizmine harcanan bu değer 37 milyar dolar.

Türkiye’nin en çok ziyaret edilen şehirleri Antalya ve İstanbul. Antalya bu konuda önemli destinasyonlara sahip 2023 için 100 milyar dolarlık tahmini pazar payında ilk beş ülke arasında olmak hedefleniyor. Bu büyük bir iddia gibi görünse de Türkiye’yi sağlık alanında ileri taşıyacak bazı avantajlar bunu mümkün kılıyor.

• Avrupa’dan Türkiye’ye artan emeklilik göçü
• Ortadoğu ile yakın kültürel miras
• Rekabetçi fiyatlar

Hindistan

Dünya sağlık turizmi pazarının %18’ine sahip. Kalp ve ortopedi ameliyatları için hızlı çözüm olarak görülüyor. Bekleme süresinin olmaması kazandığı güvenilirlik ile Avrupa ve Amerika’dan yoğun ilgi görüyor. Toplam işlem hacmi ise 2018 yılında 9 milyar dolar olarak belirlendi.

Güney Kore

Gelişmiş tıbbi tesisleri ile ilk sıralarda yer alıyor. Güney Kore yeterliliğini ispatladığı iki birim; omurga ameliyatı ve kanser tedavisi. Artan ilgiyle birlikte daha çok teknolojik cihaz maliyeti olan G. Kore’de kozmetikten organ nakline her alanda iyi tedavi imkanları bulunuyor.

Tayland

Son zamanlarda gelişen medikal destinasyonuyla Tayland kalp yetmezliği, felç, böbrek hastalıkları için yüksek standartlı uygulamaları ile biliniyor.

Türkiye

Türkiye’de sağlık turizmi üç farklı şekilde yürütülüyor. Güzellik, rehabilitasyon ve tıbbi sağlık turizmi.

Sağlık Turizminin 2012 Yılında Ülkelere Kazançları

• Hindistan 720.000 usd
• Türkiye 800.000 usd
• Malezya 1.140.000 usd
• Tayland 1.150.000 usd
• Singapur 960.000 usd

Covid-19 nedir?

Covid-19 Çinin Vuhan kentinde ortaya çıkan genel anlamıyla hayvanlardan bulaş yoluyla Çindeki vatandaşlara geçmesinin ve bu yaygınlaşmanın önüne geçilemediği ciddi ve kronik akciğer yetersizliği tat alma dokusunun bozulmasına hatta ölümlere yol açan ulusal bir felaket olarak tanımlanmaktadır.

Genel Anlamda Turizm Faaliyetleri

Ülkenin gelir kalemini oluşturan yurttaşların ve yurtdışından gelen yabancı turistin ülkemize sağladığı gelir dalına turizmcilik faaliyeti olarak tanımlanmaktadır. Bu faaliyetlerin Milli Gelir Üzerinde azımsanmayacak bir orana sahip olduğu bilinmektedir. Ülkemiz Anadolu da bulunan ve medeniyetler beşiği olarak isimlendirilen bir ülke olduğundan turizm faaliyetlerini aktif şekilde yürüten işletmeler arasında yer almaktadır.

Turizm ile Covid-19 bağlantısının devlet faktörüyle değerlendirilmesi

Bu başlık altında ise Covid-19’un diğer sektörlere verdiği zararlar kadar turizm sektörü de bu zarar karşısında bir maliyet yükünü üstlenmiştir. Bilirsiniz ki mevcut sınırlamalar ekonomideki dengeyi bozmuş lorenz eğrisindeki gelir dağılımını sarkık bir duruma getirmiştir. Bu konuları alt başlıklara ayırmak gerekirse aşağıdaki konular gibi sınıflandırmamız mümkün olacaktır.

Ekonomik uzantısı

Ekonomik açıdan ülkede bulunan mevcut temizlik araçlarının piyasadaki simsarlar tarafından maliyetinin 2 ve 3 katına satılması vatandaşı ve otel işletmecilerini zor duruma düşürmüştür. Otel işletmelerinin hijyene verdiği önem ve edindiği hijyen malzemelerinin de kaçınılmaz bir artış olduğu kolaylıkla anlaşılabilir bir durumdur.

Siyasi uzantısı

Devletlerarasında verilen kararların temel niteliği olarak bu başlıkta değerlendirilmesi doğru olacaktır. Devletin aldığı kapanma ve kısıtlama kararı başta turizm ve sanayi alanında zarar yarattığı gibi diğer alanlarda da azımsanmayacak maliyetlere neden olmuştur. Kısıtlılıklar sağlık için elbet kaçınılmaz bir durumdur. Ama ekonominin dengede kalması için sektörlerin doğru bir şekilde analiz ederek siyasi politikaları buna göre gerçekleştirmek ideal devlet modeline uygun olacaktır.

Sosyal Uzantısı

Covid-19 sebebiyle insanlar arası ilişkiler online ortamda yapılmaktadır. Evinden çıkmayan bireylerin seyahat özgürlüğü devlet tarafından haklı sebeplerden ötürü bir süre askıya alınmıştır. Ülkeler ve hatta şehirlerarası ulaşımın yasaklaması şehirlerde otelcilik yapan işletmelerin kapasitesinin düşmesine yol açmıştır.

1. Turizm İşletmelerine Düşen Görevler

Diğer sektörlerde olduğu gibi bu ehemmiyetli durumda turizm sektörününde uyması ve işletme kültürü haline getirmesi gereken bazı kulların olması gerekmektedir. Bu zorunluluklar T.C Cumhurbaşkanlığına bağlı resmi gazeteler ve kararnamelerin okunmasıyla rahatlıkla anlaşılabilir. Ama bu yazımızda Turizm işletmelerinin uyması gerektiği koşulları maddeleştirmek gerekirse;

Odalara gerekli hijyen bakımının yapılması

Bu faktör işletmenin ayakta durup hizmet vermesi için olmazsa olmaz niteliği taşıyan bir madde olarak değerlendirmektedir. Mevcut koşullar altında çalışan görevli personeller odaları günlük olarak temiz tutmalı ve ilgili ilaçlama işlemlerini yapmalıdır. Bu sayede çalışan işveren ve oteldeki müşterilerinin sağlık güvenliği sağlanmış olacaktır. Bu maddeyi uygulamayan bir otel işletmesi bedelini hem maddi anlamda hem de vicdani anlamda ödeyecektir. Bu konuda gerekli hassasiyetin işverenler tarafından düzenlenmesi gerekmektedir.

Yatak kapasitesinin düşürülmesi

Yatak kapasitesinin düşmesi turizmcilik faaliyetlerinde bulaş riskinin önüne geçecektir. Yatak kapasitenin azalması kısa dönemde işletme adına maliyetli olarak gözükse de uzun dönemde sağlık faktörü açısından kıymetli olduğu anlaşıldığında işletmede kar maksimizasyonu hedefini ikinci sıraya koyacaktır. Turizm işletmelerindeki yatak sayısının azaltılması işletmenin karını azaltabilir ama sağlığın fırsat maliyeti dünyanın her yerinde ağır bastığı gibi ülkemizde de ağır basacaktır.

Hes kodu uygulamasının aktif olarak kullanılması

Hes kodu başta gereksiz olarak düşünülse de bireyin gerekli sağlık durumunun öğrenilmesi için Turizm işletmelerinin ve devlet dairelerinin kullanmakla yükümlü olduğu bir uygulama olmaktadır. Hes kodu ne kadar etkin kullanılıyor bu yine bir makale konusu olarak ele alınması gereken husustur. Başlıktan anlaşılacağı üzere hes kodu uygulamasının kullanılması Turizm işletmesinde önemli bir faktör olarak değerlendirilmektedir. Ve genel anlamda bulaş riskini azalttığını söyleyebiliriz.

Temassız Faaliyetlerin çeşidi ve sayısının arttırılması

Bu faktörde başlık altında incelendiği zaman değerli bir konu olmaktadır. Hastalık virüslü bireylerde temas halinde yayıldığı görülmüştür. (2019,Berlin) Buna karşı temassız yüzeyin aza indirgenmesi hastalıktaki bulaşma faktörünü azaltmış olacaktır. Maske ve hijyen kurallarının da uygulanmasıyla hastalığa yakalanma ihtimalimiz düşecektir.

Bu süreçte turizm faaliyetleri ile uğraşanların yapmaması gerekenler

Yatak Kapasitesini Arttırarak Kar sağlamak

Bu durum tam anlamıyla bulaş riskini arttırarak otelin veya turizm işletmesinin karantina altına alınması ile sonuçlanabilir. Bu konuda işletme sahipleri gerekli kanun ve yasalarla bildirildiği gibi hastalık üzerine de gerekli bilgilendirmeler yapılmalıdır.

Ortak alanların sayısını arttırmak

Bu faktörde diğer yapılmaması gereken hatalar arasında gösterilmektedir. Hata sosyalleşme değildir. İçinde bulunduğumuz dönemde kontrollü sosyalleşmemiz gerekir. Bu bahsedilen durum ise sosyal mesafe olan 1,5 metre (Dünya sağlık Örgütü) olarak belirlenen mesafeye uyulmasını gerektirir. Ortamdaki kişi sayısını aza indirgemek risk faktörünü azaltmış olacaktır.

Otele misafir kabul etmek

Otele misafir kabul edilmemesi bulaş riskini azaltacaktır. Bunu sağlamanın kolay yolu ise metre kare başına düşen insan sayısının azalmasından geçmektedir. Bu faaliyetler kontrollü olarak yapılması işletmenin piyasadaki itibarı ve güvenilirliğini arttıracak bir faktör olarak değerlendirilmektedir.

Otelin Havuzunu Kullanımını Serbest kılmak

Mevcut otellerde havuz bulunabilir fakat havuz bulunan otellerin havuzunu klorlaması bulaş riskine karşı ne kadar güvenli ? bu konu üzerinde etkilerine değinilmemiştir. Etkilerine değinilmemesi bu faktörün yok sayılacağı anlamına gelmemektedir. Bu konuda çalışanlar ve müşteriler koordine bir şekilde üzerine düşeni yapmaları gerekecektir.

Turizm Alanında Yaşanan Zorluğun Ülke Ekonomisine Etkileri

Bu başlığın altında ise ülkemizde Covid-19’un Turizm sektörüne olan faaliyetlerin incelenmesini sağlayacaktır. Bu konuda asıl söz sahibi ekonomistlerdir. Ama genel anlamda Turizm faaliyetlerinden yola çıkarak bir genelleme yapmamız mümkündür. Turizme olan talebin azalması (kısıtlamalar,sokağa çıkma yasağı gibi uygulamalar neticesinde) Milli gelir ve Turizm sektörüne düşen mevcut payın %15 lerden %6’ a gerilemesine sebep olmuştur. Bu gerilemeye karşı dayanıksız olan bir çok turizm işletmesi faaliyetlerine ara vermiş, bazıları ise işletme küçüklüğüne giderek Downsizing uygulamasına gitmişlerdir. Ekonomik dengenin bozulması ulusal ve makro bir sorundur. Bu soruna karşı Devlet birey çalışan işçi uyumu sağlanırsa verilecek olan kayıpların önüne geçilemese bile ortaya çıkan mevcut zararın etki alanı düşürülebilmektedir. Bireyler bunun sorumluluğunda hareket edip ticari ve sosyal yaşantılarını bu faktörleri dikkate alarak uygulamalıdır. Bu konuda üzerimize düşen faaliyetleri yerine getirerek uzun dönemde ekonomik mücadeleyi etkin bir şekilde yapmamız kolaylaşacaktır.

Ülkemizde gün geçtikçe daha da önem kazana sağlık turizmi tedavi amacıyla başka bir ülkeye yapılan seyahatleri kapsar. Rehabilitasyon, fizik tedavi, organ nakli, estetik cerrahi operasyonlar, diş tedavisi ve buna benzer tedaviler bu kapsamda yer alır. Farklı hastalıkların ortadan kaldırılmasını sağlayan tedaviler insanların hem fiziksel hem de ruhsal olarak rahatlamasına yardımcı olur. Çalışanların işgücü verimliliğini olumlu yönde etkileyen bu tedaviler şifalı su, orman gibi sağlığa yarar sağlayan varlıkların ait olduğu bölgede gelir artışını destekler. Aynı zamanda bu turizm türü yıl boyunca aktif hale olduğundan ülke ekonomisinin gelişimine katkıda bulunur.

Sahip olduğu avantajlar sebebiyle pek çok ülke sağlık alanında ciddi yatırımlar yapmaktadır. Burada temel amaçlar sağlık maliyetlerini düşürmek, kişinin yaşama isteğini gerçekleştirmek, gelişmiş sağlık teknolojilerine sahip olmak, kısa sürede kaliteli hizmet sunmak, tedavi için uzun süre boyunca beklememek olarak ifade edilir.

Ülkemizde Sağlık Turizminin Önemi

Ülkemizde sağlık turizminin önemi giderek artmaktadır. Bu alanda yaşanan gelişmeler sayesinde ülkemiz diğer ülkelerin gözünde daha da gelişmiş ve prestijli hale gelmektedir. Sağlık alanında meydana gelen gelişmeler yeni istihdam olanaklarını da beraberinde getirmektedir. Özellikle termal ve medikal yatırımları ülkemizde dünya ve Avrupa standartları düzeyindedir. Bu sayede sağlık turizminden elde edilen gelirler de yüksek olmaktadır.

Türkiye’de hastalıkların tedavisi için ödenen ücret diğer pek çok ülkeye kıyasla daha düşüktür. Bu nedenle diğer ülkelerden ülkemize gelen kişi sayısı yıl boyunca fazladır. Son beş yıl içerisinde hem özel sağlık kuruluşları hem de devlet yatırımlarının artması ülke içerisinde sağlık turizmini daha da önemli hale getirmiştir. Bu alanda deneyimli doktorların bulunması, iyi hizmet referansları, tedaviler için ileri teknolojilerin kullanılması, özel ulaşım ve tercüme hizmetleri, uygun fiyat politikası, sağlık alanındaki bilinirlik ve bu gibi sebepler yabancıların sektöre olan talebini olumlu yönde etkilemektedir.

Sağlık Turizmi Neden Önemlidir?

Sağlık turizmi gelişmeleri ülkeye hem sektörel bazda hem de ekonomik anlamda ciddi katkılar sağlamaktadır. Bu turizmin kesintisiz şekilde ilerlemesi ve getirisinin yüksek olması onu daha da önemli hale getirmektedir. Dolayısıyla pek çok ülke sağlık turizmine yönelik çeşitli yatırımlar yapmaktadır. Bunun için yurtdışından gelen hastaların beklentilerinin neler olduğu iyi analiz edilmelidir. Transferi daha rahat hale getirmek adına yurtdışı irtibat ofisleri kurulmalı, kurumsal anlaşmalar takip edilmeli ve hastaların hem eve dönüşü hem de sonrası izlenmelidir.

Sağlık turizmi danışmanlığı veren firmaların kullandığı yazılımlar büyük öneme sahiptir. Bu sayede tedavi süreci, hasta randevusunun oluşturulması, ilk görüşme, diğer ülkedeki yetkili mercilerin ve hekimlerin bilgilendirilmesi, erken ve geç dönemde tıbbi takip yapılması gibi durumlar daha iyi kontrol edilebilecektir. Bu amaçla en uygun pazarlama ve satış stratejilerinin geliştirilmesinde yarar vardır. Diğer ülkelerde yapılan sağlık fuarlarına katılım sağlanarak beklentiler hakkında fikir edinilebilir. Ayrıca danışmanlık bünyesinde İngilizce, Rusça ve Arapça dillerine hakim eğitimli personellerin olması da önemlidir.